Papa Olifant is een sexist.

Omdat ik een sucker ben voor tradities, of ze nou echt zijn of voorgenomen, ben ik in de afgelopen Kinderboekenweek met Naomi naar de boekhandel gegaan. ( Bijkomende jolijt: in de Kleine Wereld van Naomi gaan ouders altijd Boeken Verkopen. En nu ging zij eens Boeken Kopen met mama. Ze was zeer onder de indruk.) Prentenboeken, daar moeten we het momenteel van hebben; boeken met veel kleur, een minimaal verhaal, en een liefdevolle clou. Tijgertje valt in slaap in de armen van Mama Tijger, de taart wordt gered, Muis loutert zijn woede door een half uurtje stokstijfstilstaan; dat werk. Dat soort boeken zijn er in alle soorten en maten,varierend van  prachtig mooi tot liefdeloos slecht, en van zeer sympathiek tot ronduit vervelend. Je hebt ook nog de incongruente variant, waarbij het verhaal tja-tja is maar de tekeningen fantastisch, of andersom. Dat maakt de keuze voor een mooi boek best lastig, vooral voor iemand van twee jaar oud; als ik Naomi was dan zou ik in een boekhandel op zoek gaan naar iets dat ik al kende.  Naomi, die wel vaker bewezen heeft dat ze Gekke Henkie niet is, deed precies dat. Ze pakte een boek van een stapel, giechelde “Olifanten”, en duwde het ferm in mijn hand.

Daar was ik al bang voor. De Wiebelbillenboogie, van Guido Van Genechten. Diepe zucht.

De Wiebelbillenboogie is een gezellig boek, geschilderd in de frisse, ronde vormen die we van Van Genechten gewend zijn. Het is een genoegen om naar al die lieve dartelende ronde blote olifantenbilletjes te kijken. Met name het kleine olifantenbroertje is om op te vreten in zijn bolle circa-eenjarige olifantenbaby-heid. Enfin, op de tekeningen en de uitstraling van dit boekje heb ik niks aan te merken, echt niet. Alleen als ik het verhaal lees dan gaan mijn kieuwen rechtop staan. Dat gaat namelijk somethin’ like this:

Mama Olifant gaat in haar mantelpak op pad. Papa Olifant en de kindje-olifantjes (zoals Naomi hen noemt) blijven in hun pyjama thuis. Papa zorgt voor de kindje-olifantjes zoals hij alleen kan. Hij gooit hen in de lucht, ze spelen Zwartvoet-indianen door zich te verkleden en hun voeten zwart te verven, ze roosteren bananen (op dit moment in het verhaal begon ik te vermoeden dat ze dat midden in de huiskamer doen), en daarna gaan ze met z’n drieen in bad. Papa spuit de kindje-olifantjes en de hele badkamer nat. Dan dansen ze gedrieën de Wiebelbillenboogie en hebben ze de grootste pret. Maar zie, daar komt mama plots thuis! Ze zegt “O nee, wat een bende!”. Vermoeid zijgt ze in een stoel neer, waarna man en kroost de Wiebelbillenboogie voor haar dansen; mama Olifant moet ook erg hard lachen en alles is weer goed.

Wat doet mij hier zuchten, vrienden? (Ik zou er bijna een prijsvraag van maken.) Onder andere de manier waarop papa neer wordt gezet als de gezellige pipo die met zijn kinderen dolt zonder na te denken over vermoeiende zaken als opruimen. Dat is tot daar aan toe; maar het is overduidelijk dat mama vooral oog heeft voor de bende, ergo: een dag met haar zou er héél anders uitzien (lees: saaier). Voor de duidelijkheid: als er hier in huis met nattigheid of verf gespeeld wordt dan komt dat uit de koker van moeders, want vaders heeft op dat gebied niet zoveel verbeelding. En als mama weg is (voor haar werk of zo) en daarna afgepeigerd thuis komt, dan heeft papa best leuke dingen met Naomi gedaan, maar hij maakt er zelden zo’n infantiele bende van als Papa Olifant in dit boek. Ik wil maar zeggen, elke individuele ouder houdt er zijn eigen voorkeuren op na, er zijn saaie mama’s en blije papa’s en andersom in allerlei mengsels soorten maten en varianten. Dit boek werkt echter vanuit het cliché dat van papa alles mag want papa is eigenlijk ook een half kind. En dat, vrienden, vind ik ongeëmancipeerd. Het moet mogelijk zijn om een boek te maken waarin een ouder en een stel kinderen grote pret hebben, zonder dat ik me onbehaaglijk begin te voelen over wie de schoensmeer straks uit het hoogpolig tapijt van huize Olifant mag gaan schrapen.

De Wiebelbillenboogie is Prentenboek van het jaar 2010. Naomi vindt het een geweldig boekje en het liedje van de Wiebelbillenboogie (op de wijs van Blue Suede Shoes) is een grote hit en het olifanten-vingerpopje dat bij het boek zat ook, en ik ga de bevrijdingstheologie niet prediken tegen klein meisje met staartjes in roze leggings en een paars jurkje. Maar de boodschap van dit boek ergert me. En nu weten jullie ook waarom.

Advertenties

8 gedachten over “Papa Olifant is een sexist.

    • Ha Davied, vriendin Rr is me voor, en beter dan zij kan ik het haast niet zeggen. Ik kan er wel aan toevoegen dat het voor een ouder die een beetje bewust in het leven staat al moeilijk genoeg is om dit soort cliche’s in het echte leven te vermijden, zonder dat je ze ook nog sugar-coated tegen komt in de boekjes.

  1. @daaf: begrijpelijke vraag, maar nee. Je gebruik van het woord ‘onzijdig’ in deze begrijp ik niet goed overigens, gender heeft in de algemene beeldvorming wel, maar in mijn kennissenkring niet veel met opruimerigheid te maken. Misschien lijk ik zelf meer op mijn ouders dan ik dacht (gloep: ik zou mijn kroost, zo ik dat had, aanleren dat je na het kliederen gewoon even samen het zwikkie opruimt en dat je daarna verder mag gaan prutsen met, zeg, een bord spaghetti (satisfaction guaranteed). De Peuter ziet vermoedelijk inderdaad alleen de Blote Billen van de Olifant (grootste lol), maar dit soort boekjes is waar de Genderitis wordt gezaaid.

    • Er wordt natuurlijk vanalles gezaaid in zo’n verhaal. Zo is het uitgangspunt blijkbaar dat moeder de vrouw aan het werk gaat en vader z’n papadag heeft. Als dit een prijsvraag was geweest, dan had ik mijn beklag gedaan. Dit had mij volledig op het verkeerde been gezet wat betreft de geëmancipeerdheid van het verhaal en dus het juiste antwoord. Nog even los van het feit dat dit een onderzoek lijkt te zijn van n=1.

      En uiteraard heb ik het verkeerd begrepen als de vrouw er wel een rommeltje van zou mogen maken dat de man dan zou mogen opruimen. Want zoals jullie beide aangeven is het probleem eigenlijk dat hier sprake is van onverantwoord gedrag. Daar komt de ouder in jullie (m/v) tegen in opstand. Als je rommel maakt, dan ruim je dat zelf maar op. Werkt dat echt zo in jullie relaties …? 😉

  2. Hoi Anna, ik had hier een heel verhaal getypt over gender, emancipatie, en hoe het hier in Japan allemaal nog wat schrijnender is en dat ik daarom extra gevoelig ben geworden voor het soort voorbeeld dat jij nu aandraagt. Maar domme ik was vergeten om mijn mailadres in te voeren dus alles weg. Suffice it to say: ben het eens met je analyse van het olifantenboek, het is altijd oppassen geblazen. Tegelijkertijd zijn sommige van mijn favoriete kinderboeken nou eenmaal niet genderneutraal maar wel mooi… Tonke Dragt bijvoorbeeld. Dilemma’s dilemma’s… Maar dat is jouw gidsende rol als ouder natuurlijk. 😉

    Liefs uit Japan, Alexandra

  3. Een tip om orde te scheppen in de kinderboekenchaos: Vrij Nederland en de kinderboekengids. Ik weet alleen niet heel zeker of daar ook aan hele kleine hummels gedacht wordt.

  4. Alaaf! Mag ik ook iets zeggen? Mijn zoontje toont enkel interesse voor een boek met kikkers in een bootje. Olifantenbillen komen er niet in, niet in dit huis. En hier zo zittend, poes op schoot, koekjes met M&M’s erin ook op schoot, is het helemaal niet erg allemaal. De poes en ik vinden de keus tussen genderdingen en koekjes met M&M’s niet ingewikkeld. Hebben jullie poezen trouwens bijnamen? Onze poes heet Cicero, Sies voor intimi. De reden dat ik het vraag, ik kreeg een pamflet in de bus voor een kat die kwijt was, gaande met de naam Lodewijk, maar tussen haakjes stond: (Lootje). Dat vind ik roerend. Oooh, je bedoelt Lootje! Ja, Lootje, zit die niet gewoon op z’n barkruk in ’t Brakke Brokje? Of is het een nomen est omen? Zou Lootje het loodje hebben gelegd? Wat denken jullie?

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s