De Senseo van de muziekwereld

Het is mij een aantal jaar geleden ter ore gekomen dat het succes van een heleboel ergerlijke dingen te maken heeft met wat ik zou willen noemen de irritatiecurve. Het is helaas geen bestaand woord maar het schijnt dus wel een oprecht serieus marketingbegrip te zijn. Producten die iedereen alleen maar leuk vindt worden een succes. Apparaten & zooi die iedereen alleen maar vreselijk vindt zijn gedoemd. Spullen daarentegen die precies op het goede punt op de irritatiecurve zitten, op de plek waar de verhouding tussen Wauw Cool en Oh Breuh precies goed is, zullen het grootste succes worden. Het uitgemolken cliché dat wat zich liefheeft, zich tevens nekt, is namelijk waar; en ergernis genereert luidruchtigheid  en luidruchtigheid is publiciteit. En terwijl (ik noem maar iemand) Youp van ’t Hek zijn ergernis ventileert over de Senseo denkt de burger die van ’t Hek leest : He ja, wat irritant zo’n Senseo. Maar wacht es even, Buurvrouw Bets heeft er ook een en hij is wel erg handig. En hopla, weer een Senseo verlaat de Kijkshop.

Zoiets, vrees ik, moet het ook zijn met Lady Gaga. De nummers die ze maakt zijn niet spectaculair, hoewel je behoorlijk getalenteerd moet zijn om dit specifieke soort semi-onbenulligheid te produceren. Haar nummers bekken lekker, ze blijven in je hoofd hangen, en ze zitten goed in elkaar – met andere woorden, Ms Gaga weet precies wat ze doet.  Het is dan ook bekend dat ze muzikaal onderlegd is. Waar het om gaat is de presentatie, de verpakking. Ik zou op dit moment in mijn betoog graag  de retorische vraag willen stellen: wat bezielt deze vrouw om zich te kleden en op te maken zoals ze doet? behalve dan dat ik meen te weten wat deze vrouw bezielt. Ms Gaga zorgt ervoor om precies op dat punt te gaan zitten waar de Senseo ook zit. (De vraag is natuurlijk: waar zit Marylin Manson op de irritatie-curve? Maar dat is iets voor een volgend blog.) De eerste drie keer denk je ‘he wat irritant’, de vierde keer betrap je jezelf erop dat je ‘pompiedompiedompie, pompiedompiedompie dompie, papa, paparazzi’ zit te neurien, en de vijfde keer merk je dat je voor de lol nog een keer de clip van Bad Romance op zet, om te kijken of het nou een kat of een hond is die zo raar gaapt.

In de visuele wereld van Ms Gaga is niets plezierig voor het oog, in elk geval niet volledig plezierig voor het oog. Neem nou de clip van Bad Romance. Alles is pervers, naar en incomfortabel. Zelfs in de fragmenten waarin ze er relatief normaal uitziet, is ze opgemaakt in groentinten die haar een ronduit ziekelijke uitstraling geven. De gefotoshopte ogen van Het Meisje In Het Bad, de ruggegraat van het Wezen In De Schaduw, de kat/hond waar ik het net over had- is er een lelijker wezen op aarde dan een haarloze kat/hond? De hakken waarop ze loopt zijn helemaal afstotend. Het zijn geen schoenen, het zijn martelinstrumenten, en dat bedoel ik niet eens fysiek. Ze zijn niet bedoeld om mee te verleiden, laat staan om er mee te lopen, maar ze zijn bedoeld om je eerst te verbazen, dan te ergeren en uiteindelijk een gat mee in je hoofd te slaan. Toch weet Ms Gaga in deze clip aan al deze narigheid glamour en fascinatie te geven. Het is boeiend om naar te kijken;  pervers, naar en incomfortabel, maar boeiend. In de afstoting zit de aantrekkingskracht, en dat heeft Ms Gaga heel goed gezien.

Is er nog iets positiefs over haar te zeggen? Oh ja. Vrienden van mij die het kunnen weten hebben respect voor het feit dat ze alles altijd live zingt, en dat er van al haar nummers een versie met alleen piano bestaat. Dat is inderdaad cool. Ze houdt strak de controle over haar kleding en over haar clips; over smaak valt te twisten maar controle van een vrouwelijke artiest over haar product is altijd aan te moedigen. Bovendien is haar persona eerder freak dan ho, wat verfrissend is. Ze wordt in de clip van Bad Romance dan wel geveild, maar die aanschaf komt de koper duur te staan (doorkijken tot het eind, vrinden). In een moment van extase zei vriend D ooit dat Ms Gaga een creatief genie is. Als een creatief genie hetzelfde is als een hele slimme dame die uitgevogeld heeft welke lelijkheid we met z’n allen nog aan kunnen, en die langzaam maar zeker wat grenzen op dat gebied verlegt,  dan heeft hij gelijk. Ik vind de persona Lady Gaga ergerlijk, en spannend, en lelijk (nuthin’ personal, honey), en interessant. Ik zal niet zeggen dat haar invloed van voorbijgaande aard is, in het artiestenleven is alles mogelijk (ten slotte zitten we met z’n allen al dertig jaar tegen Madonna aan te loeren); maar zolang als de muziek van Lady Gaga niet interessanter wordt en haar unique selling point vooral zit in de presentatie, kan ik het niet meer vinden dan spannende, ergerlijke en  interessante bullshit.

Advertenties

43 gedachten over “De Senseo van de muziekwereld

  1. Interessante analyse is dit! Ik denk dat die irritatiefactor zeker belangrijk is, gecombineerd met de nieuwsgierige fascinatie die wij mensen hebben met dingen die net op het randje staan van het bizarre/obscene/ranzige. Dit zie je ook terug in van die programma’s waarin mensen gepusht worden om in een tank met schorpioenen te kruipen of om kronkelende maden te eten. Buitengewoon onprettig en een tikkeltje onsmakelijk, maar we blijven kijken.

    Wat je trouwens nog mist in je analyse is: tieners! Hier zien we namelijk wat Lady Gaga en Marilyn Manson gemeen hebben: de shockfactor. Immers, wat is er aantrekkelijker voor muziekluisterende tieners dan posters op je muur plakken van een artiest waar je ouders alleen maar vol onbegrip hun hoofd over kunnen schudden? Diep in je hart wil je misschien wel naar, pak ‘m beet, Simon & Garfunkel luisteren, maar toegeven doe je dat natuurlijk nooit. Dan liever keihard meeblèren met Bad Romance. En er is altijd de kans dat je ouders dat ook een goed nummer vinden, maar dat zullen zij dan weer nooit toegeven: immers, waar kan dat toe leiden? Voor je het weet loopt je eigen dochter in een minimalistisch catsuit met een vogelnest in heur haar…

    • Hihi, misschien moet ik maar zelf minimalistische catsuits maat 86 op de markt gaan brengen. Toep ziet er momenteel in een hansopje uit als een heel klein meisjesopa’tje, vanwege de buitenproportionele (maar voor een peuter heel normale) buik 🙂 Tieners, indeed. En zoals vriend D. terecht opmerkt, ms Gaga was en is begin twintig, dus die weet nog donders goed wat ouders de haren ten berge doet rijzen, en ze weet heel goed aan welke kant van het Senseo-punt ze wil zitten, namelijk aan die kant waar ouders ook nog wel aan kunnen wennen. Overigens waren de coolste jongens bij ons op school toch hullie die ook mijn Simon & Garfunkelliefde begrepen, sterker nog, toegaven. Maar misschien is dat een stadium van cool dat niet veel mensen bereiken voor hun 18de.

  2. 🙂
    Ik ben het niet helemaal met je eens, maar dat zal je niet verbazen…

    Allereerst moet ik even zeggen dat mijn commentaar vooral betrekking had op het product Lady Gaga als geheel: als popfenomeen. Ik doelde zeker niet op de artistieke kwaliteit van haar muziek zelf, die niet slecht is, maar ook zeker niet geniaal. Ik doelde ook niet in het bijzonder op de keuze van haar outfits: hysterische acts zijn van alle tijden (Grace Jones, Nina Hagen anyone?). Nee, ik doelde op the whole package deal. Het feit dat ze, inderdaad, alle aspecten van haar act/artiestendom (vreselijk woord) in haar concept meeneemt.

    Dat gezegd hebbende zou ik, wat betreft haar voorkomen, zelf niet zo zeer spreken van ‘lelijk’, maar van ‘grotesk’. In die zin is deze miss ook niet helemaal (helemaal niet!) vergelijkbaar met de Senseo: laatstgenoemde is een exponent van burgerlijkheid (de reden waarom iemand als van ’t hek er zo tegen tekeer gaat, wat weer geestig is omdat er zo langzamerhand weinig dingen zo burgerlijk zijn als een avondje Youp…) and deliberately so: het ding heeft een soort omgekeerde esthetiek, en is niet ontworpen om mooi gevonden te worden door een specifieke doelgroep, maar om zo min mogelijk bezwaren op te roepen bij de grootste gemene deler. Hij moet in elke keuken passen. Zoiets kan je moeilijk zeggen van LG…

    En waarom ze zich zo kleedt? Dat wordt haar wel vaker gevraagd:

    Skip de typisch Amerikaanse pleasantries, en na anderhalve minuut beginnen ze over de kleren.

    Natuurlijk is er (naast de naïef-zoete politiek correcte BLA van bovenstaand filmpje) ook een commerciele kant aan het hele concept, maar die richt zich niet op een een scheidslijn tussen lelijk en mooi, maar – en het spijt me werkelijk dit te moeten zeggen – gewoon als vanouds op een jong hip publiek. Neem het aan van iemand die de afgelopen jaren zo af en toe wel eens in een homo-uitgaansgelegenheid komt: freakish is weer hip. Het is gewoon mode!

    Toen ik zei dat ik vermoedde dat deze dame wel eens geniaal zou kunnen zijn heb ik óók geconstateerd dat ze op dit moment vooral overkomt als een ongeleid projectiel. Al haar projecten zijn een soort expplosie van ideetjes, en het is vooral heel erg schreeuwerig en aandachtsgeil. KIJK MIJJJJJ! En dat is geenszins verbazend! Deze dame is namelijk 24 (ik geloof 21 toen ze bekend werd…). En er zijn nog wel meer voorbeelden van artiesten die er regelmatig heel erg fout hebben uitgezien aan het begin van hun carrière….


    http://www.youtube.com/watch?v=ot3cVY1JESQ (vanaf 1 minuut… 🙂 )

    Al met al lijkt het me heel interessant om te zien waar deze Ms zich over een jaar of vijf mee bezig houdt. Dan zal pas daadwerkelijk blijken of ze visionair is, of gewoon een hele slimme tante.

    • En zoals Alexandra zeer terecht opmerkte, heb ik tieners, homo’s, mijn kapper en andere aanbidders aan het altaar van hip buiten beschouwing gelaten, wat het uitzicht nogal beperkt natuurlijk. I stand corrected & amended & footnoted. Over vijf jaar het vervolgblog: Lady Gaga: Senseo of DroogDesign? 🙂

  3. Ik ben dus maar gaan youtuben, en ik vind die video’s van Lady Gaga wel erg geinig. Moest er hartelijk om lachen. Het is jammer dat de muziek me niet kan boeien.

    • Nou: vocaal gezien is Aguilera een van de sterkste stemmen op het moment. Sterker dan LG. Haar nummers echter vind ik muzikaal eigenlijk alleen de moeite waard als er een goeie producer achter zit, en ik krijg ook niet het idee dat onze Christina zelf een sterk ontwikkelde smaak heeft op dat gebied – in tegenstelling tot Gaga: met wie die ook samenwerkt, je hoort altijd dat zij het is.

      Qua styling en kleding zijn deze clip en iets van Gaga (bijv het recentelijk Telephone) heel grappig om te vergelijken: Allebei weinig verhullend, allebei provocatief, en allebei een tikje (?) geschift. MAARRRR Lady Gaga is vaak echt cutting edge. Heel veel van die geschifte outfits zijn dus echt haute couture. Van die dingen die je op de runway van Valentino, Gaultier, of inderdaad McQueen ziet waarvan je denkt: wie dráágt dat? Nou, zij dus 🙂
      Aguilera daarentegen ziet er toch een beetje uit als een hele dure stripper met sf-fetish. Misschien is dit een kwestie van smaak, (en correct me if I’m wrong!) maar m.i. is Aguilera provocatief op een beetje een ehm, hoerige manier (en voor de goede orde: dat vind ik zonde!), en is Gaga provocatief op een meer verbazende, shockerende manier. Ik zie Christina bijvoorbeeld niet zo snel lopen met een grote bril gemaakt van brandende sigaretten. En Gaga zie ik weer niet zo snel lopen in een leren stoeipakje dat zo bij de Christine Leduc vandaan had kunnen komen. My 2 cents worth!

  4. De idee is een beetje die van een Gesamtkunstwerk, en dat is wat mij wel fascineert aan Lady Gaga. Wat me ook fascineert is de afwisseling in stijlen (van het niemendalletje Alejandro tot de wat maffe maar aanstekelijke collage van ideetjes Bad Romance), en het exhibitionisme van iemand van begin 20. Mijn hemel, die meiden van tegenwoordig lopen naakt door het beeld en kruipen slechts gekleed in een minuscuul bikinitje bij kerels op schoot alsof dat echt de normaalste zaak van de wereld is. Maar het is natuurlijk ook ‘holde Kunst’ he… Apropos: Die schoenen in de clip van Bad Romance zijn echte Alexander McQueens trouwens, niet dat ze daardoor comfortabeler gaan zitten, maar toch leuk om te weten. Inderdaad, wordt vervolgd. Is Lady Gaga de Andy Warhol of is ze de Edie Sedgwick van het hele gebeuren? Of is ze heel iemand anders?

  5. Ik was zelf wel geporteerd van de krulspelden van colablikjes. En wat X-tina betreft, die sm-outfits van haar deden me ook wel denken aan de Cenobites van de Hellraiser-films, ik kon me prima voorstellen dat ze zo haar vel er af ging trekken. Maar dat is misschien wel mijn tere gestel. En verder was die clip hogelijk derivative, Madonna pakte het een stuk smaakvoller aan (ondanks de chihuahua).

  6. Oh ja- ik had bij de clip van Telephone ook een sterk Tarantino/Natural Bron Killers gevoel. Maar dat is wat je zou kunnen zeggen kinda obvious.

  7. Bij Xtina vind ik het nu echt jammer dat het muzikaal zelfs achteruit is gegaan. Haar vorige album, Back to Basics, is weliswaar niet geniaal of baanbrekend, maar gewoon wel ijzersterk en fantastisch gezongen. Bij de nieuwere, overgeproduceerde nummers, zou je ook evengoed een Rihanna of zo iemand kunnen inzetten.

    De zang van Lady Gaga vind ik overigens helemaal niet slecht. Maar minder interessant ‘materiaal’ dan Xtina. Vocaal gezien dan, niet wat materiaal van kledingstukken betreft…

    • Xtina is een beetje het slachtoffer van haar eigen danstalent – wie Music and Lyrics heeft gezien (en ja, daar ben ik inderdaad heengegaan vanwege Hugh Grant, ik ben nou eenmaal verzot op geborneerde goedgeklede mannen) herinnert zich misschien de briljante Aguilera vs. Spears-parodie. Een clipje als She-wolf (ik ga te vaak naar de sportschool, dan zie je die dingen voorbijkomen he) is inderdaad een soort van cage dance scene geworden waarbij de peep show in Open Your Heart van Madonna (maar let op, dat was medio jaren 80 en toen dus heel vet) waarvan je denkt: nou poppetje, leuk dat je aandelen in Oroblu hebt gekocht maar dat betekent niet dat je je hele lijf in een panty hoeft te hijsen. Overigens vond ik naast de colablikjes en de sigaretten ook de totaal geschifte break ‘Let’s make a sandwich’ een Natural Born Giller…

      En: ik vond in mijn tienertijd Simon&Garfunkel cool, afgezien van de stomme konijntjes (mijn Clouseau-adoratie bespreek ik liever live) maar ik hield ook van Debussy, Gershwin en Nirvana, al waren die laatste drie eigenlijk allemaal om mijn ouders te shockeren. Nyph, we laten je One Trick Pony (da’s dan wel van Simon alleen maar toch) nog wel eens helemaal horen, en dan bedenken we er een Lady GaGa clip bij…

  8. Dag allen! Jullie weten al wat ik vind over LG (het is denk ik een kwestie van tijd dat je haar altijd met die afkorting kan aanduiden en iedereen weet over wie het gaat zegt al iets, toch…?)

    Voor mensen die de Senseo te ver vinden gaan en liever blijven bij hun jaren-90 Philips-koffiezetapparaat (ik heb ze allebei uiteraard :)), ziehier een van de optredens van LG voordat ze LG was maar gewoon nog Stefani Germanotta:

    • Hehe… dit is idd een héél ander soort van Image. Tori Amos, anyone? (en andere vrouwen achter pianos met vage jurken, rare gebaartjes en (al dan niet spreekwoordelijke) blote voeten, for that matter). Niet muzikaal overigens. Dat stelt namelijk niet zoveel voor, im(h)o.

  9. Hoe moet ik nou ooit een stuk schrijven dat populairder wordt dan dit? Leonard Woolf en Yoko Ono gaan hier niet overheen…

    • Nee, nee! Verwar veelbesproken niet met populair! We springen hier allemaal bovenop omdat Gaga nu zowiezo in de picture is. Je verhalen over Leonard en Yoko en Ted en Koos en Natalie en meer van dat soort mensen waar weinigen het meer over hebben vind ik vaak 100x interessanter (echt waar!), maar daar heb ik gewoon niet zoveel over te zeggen…

  10. Ik onderschrijf Vriend D’s uitspraak met een kleine modificatie: veelbesproken en populair kunnen voor een deel nog wel samengaan. Veelbesproken en Echt Heel Goed gaan vaak helemaal niet samen. En los hiervan: het is voor een schrijvert toch ook niet zo’n heikel punt om zichzelf te willen of moeten emuleren? Er blijft genoeg over om over te schrijven immers. Bovendien, vanuit marketingoogpunt is het heel goed dat je op 1 item veel traffic hebt, want dat betekent dat er andere items ook meer gelezen gaan worden, zeker als je aan smart tagging doet… Overigens staat Lady GaGa (Reintje, LG is echt de afkorting voor een electronicamerk dus maak er maar geen hashtag van ;-)) naast in de Groene en de VN ook in de Time Magazine 100 deze week met brandende sterretjes op heur buste (#linksehobby). Maar ja, daar staat ze naast Bill Clinton, Didier Drogba en meer van dat soort mensen. Ik praat overigens, zoals je weet, maar al te graag over De Voederbietels, dus wanneer komt je blog over A Hard Day’s Night? 🙂

    • Ik ga denk ik de volgende cd van Lady Gaga kopen. Door deze blog en de reacties ben ik gaan luisteren. Haar volgende cd wordt misschien wel meer mijn stijl (minder oenketieboenk) en dan ga ik hem moeten willen hebben. Wedden?

      • Hehe, ik heb zelf inmiddels ook wat meer bekeken (ook oudere dingen) en ben juist weer meer gaan twijfelen. Heeft ze écht ideeën of is ze gewoon de volgende Madonna? De tijd zal het leren denk ik…
        Intussen stond er in Parool een heel aardig stuk over haar waarin gesproken werd over “muziek om naar te kijken”. Visueel is ze leuk, en haar stem is goed, maar als je dat weg denkt blijft er niets over. Ik kijk dan ook naar clipjes van haar, maar zou haar CD niet kopen.

      • Voor wie de cd wil lenen: hij ligt bij mij thuis (The Fame Monster). Ik geloof dat ik ‘em nog niet meer dan 1x half heb geluisterd. Zonder beeld is het toch een stuk minder.

    • Allemaal waar, tenslotte is mijn Harige Vrouw een van de meestgelezenen hier op dit blog (& je wilt niet weten met welke zoektermen hij zoal gevonden wordt). Maar ik ben, afgezien van deze post, eigenlijk altijd verbaasd over welke blogs ineens sky-high gaan. Een betere schrijvert dan een marketeer, maar dat wist ik ook wel 🙂

    • Brrr… die rapmevrouw (hihi, ik tikte eerst rampevrouw, klopt ook wel) bezorgt me koude rillingen, and not in a good way. En C. zelf zingt eigenlijk nauwelijks. En die tekst! :S Dit is mij écht te trashy, en muzikaal heeft ’t verder ook nix. Beetje Salt ’n Peppa anno nu?

      En als het dan trashy móet, heb ik het liever zo:

      😉

      • En let ook vooral even op de sexy vuilnisdansmariekes vanaf ongeveer 2 minuten 😛 😛

  11. Ja, Goldfrapp is best geinig… Betere trash. Leuk vuilnis-dansje ja 😉 En de rampmevrouw is inderdaad nasty, goed nummer voor in de auto, maar waarom moet CA zo’n nummer opnemen?! Salt ’n Pepa was ook beter…

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s