Het Orson Welles Filmarchief te Leiden

Er was een tijd dat melden hoeveel videospelers je in huis had ongeveer neerkwam op een uitnodiging aan geboefte en gejunkte. Intussen heeft de videospeler in het Kosmiese Museum der Menselijke Ontdekkingen zijn plaats ingenomen tussen de camera obscura en de tondeldoos, dus ik kan met een gerust hart vertellen dat we er twee hebben, allebei van Marcel. ( Hij bezit er nog een, maar die woont nog bij Marcels moeder.)  Tevens heeft Marcel een enorme hoop videobanden. Persoonlijk huiver ik als ik bedenk hoeveel het er zouden kunnen zijn; onder het bed liggen er een aantal, minstens twee bananendozen en twee dubbelrij-ïg gevulde Billys in de bibliotheek/logeerkamer, en god weet hoeveel nog bij Marcels moeder (die niet op een flatje driehoogachter woont, zeg maar).

Kort samengevat: Marcel is een freak. Hij is een methodische freak van wie de methode is gehardwired in de negentiende eeuw. Dus houdt Marcel in een zwart multomapje bij wat er op welke video staat, wat er gestaan heeft, hoe lang het duurt, en wanneer het is opgenomen. Dit alles in een glashelder, microscopisch handschrift waar een loep bij geleverd moet worden ( en als hij sjaggereinig is een microscoop).  Maar dat is niet alles, er is ook nog een systeem met archiefkaarten, van die grote ( I swear to god, hij zou zomaar de hele Genesis kwijt kunnen op zo’n kaart, als hij maar chagereinig genoeg was), en een hele kast met boeken over films, waarvan een groot aantal naslagwerken. Het belangrijkste echter zijn de videobanden. Dat zijn er veel, sommige al heel oud. Er staat niet zomaar zooi op; Marcel heeft zijn criteria. En niet alles wat er op staat blijft er op, want Marcel lijkt  goddelijk in zijn onveranderlijkheid maar hij toont zijn menselijke wispelturigheid een paar keer per jaar; dan kijkt hij al zijn banden genadeloos na op fragmenten en films die hem niet meer boeien, zodat hij ze genadeloos over kan tapen met dingen die hem wel boeien.

Dat is nu, dus. Marcel is al een aantal weken bezig met zijn archiefkaartjes en zijn mapje, en loopt monkelend te zeulen met videobanden en naslagwerken. Eerst kijkt hij een papiertje na met de lopende staat van de band; dan steekt hij de band in de speler. De twee van BBC 2 zweeft door het scherm, een idioot jonge Stephen Fry roept iets snedigs,  een reclame voor wasmiddel flierefluit voorbij, of een intussen overleden omroeper kondigt in olijk jaren ’80-nederlands een film aan. The Women; een film voor ongeveer 50 vrouwen en geen enkele man van ene George Cukor.

” Ga je dat kijken?” vraag ik, stuurs, achter de laptop vandaan. (Buiten een specifiek moederende context kan ik ABSOLUUT NIET multitasken; schrijven en films kijken tegelijk gaat gewoon niet. En dat weet hij, de rare oliebol! Brommend trek ik me terug achter het scherm.)

” Nee hoor,” zegt Marcel, ” alleen even kijken hoe lang hij duurt,”  en begint door te spoelen, pak m beet naar die ene scene dat Norma Shearer en haar vriendinnen allemaal in Reno zijn omdat ze allemaal tegelijk gaan scheiden. Bla bla bla, mannen deugen niet, bla. Toch geinig, Rosalind Russell  moet hier knalrooie lippenstift ophebben, alleen zie je het in zwart-wit niet zo goed. Plotseling staat Marcel op om een van onze vijf afstandsbedieningen te pakken, en spoelt hij door.

” Heeee!” zeg ik.

” Ik dacht dat je niet wilde kijken, liefje? Moet je niet schrijven?” vraagt Marcel met een grijns.

” Ja, nou…” zeg ik, en ik mompel nog iets over de onweerstaanbaarheid van bewegende beelden.

Zo gaat  dat al weken hier. Ik kom thuis van een lange werkdag en ik tref kleine Naomi aan die blokjes heen en weer laadt tussen een boterhamzakje en de blokkendoos; en Marcel die ongeschoren in een trance zit te staren naar een of andere Kung-fu film over een onoverwinnelijke jongeman en zijn net zo onoverwinnelijke moeder; of een zwijgende film over een femme fatale met een bobline en een akelig effect op de mannen om haar heen; of een zwart-wit b-film over gewelddadige mannen in een grootstedelijke context, of een documentaire over een schilderij van Botticelli, of een scene uit Othello die zich afspeelt in een sauna, of all places;  of een spannend lied over Elena Ceaucescu, of een fragment van The Hudsucker Proxy, of een paar minuten verhaalloze scene met big-haired sluts, uit een verleden waar ik liever niets van  afweet;  of een verstild maar zeer tragisch fragment van een Taiwanees plattelandsdrama, of een moment uit een depressieve Franse film (dat is Pickpocket! zegt Marcel bestraffend), of twee verschillende verfilmingen van Henry the Fifth; of een opname van een jazz-programma uit 1959 met een zeer jonge zeer boze Miles Davis;  enfin, dit zijn alleen nog maar de fragmenten. God weet wat er allemaal nog meer in dit huis ligt. Feit is, dat als ik op een dag zeg ” Gut lieverd, zullen we Crimes and Misdemeanors eens kijken?”, dat Marcel dan graai doet ergens in een bananendoos; en dat wij dan binnen vijf minuten Crimes and Misdemeanors aan het kijken zijn.

Natuurlijk, Marcel is een freak. Maar wat film betreft is hij een hartstochtelijke freak, en toevallig val ik als een blok voor intelligente hartstochtelijke freaks die veel weten over films en boeken (binnenkort begint de Leids Filmfestival Filmquiz weer; en meneer Jansen heeft ook een filmquiz these days…). Als ik zie hoe hij bezig is met zijn verzameling en zijn naslagwerken en zijn papiertjes, dan vergeef ik hem ook de minuten die ik staand voor de televisie doorbreng met mijn jas nog aan, mond open, mijn dochter hangend aan mijn been,  magnetisch aangetrokken door de avonturen van Engels nagesynchroniseerde kung-fu-ende homoseksuele Chinese operazangers.

Advertenties

9 gedachten over “Het Orson Welles Filmarchief te Leiden

  1. Pingback: Tweets that mention Het Orson Welles Filmarchief te Leiden « Ralloblog -- Topsy.com

    • Haj Uberkarte, het grootste gedeelte is nog gewoon te bekijken; hoogstens zijn de opnames van de BBC en de Duitser van voor 1985 toen De Kabel in gebruik werd genomen wat besneeuwd. En wat betreft hoelang ze nog zichtbaar zullen zijn; Marcel meent dat na hem de zondvloed zal komen. Ik ook.

    • Dag Rutger, Marcel is achter het douchegordijn geklommen bij de gedachte. Maaar, hee, weet jij een uitgever? Praat eens tegen mij! Tot maandag!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s