Dichter I: Tjitske Jansen

Zaterdag 26 september heb ik een middag deelgenomen aan Dichter aan Huis. Dichter aan Huis is Haags, tweejaarlijks en erg leuk. Het is een middag waarop een vijftal simultaan-voorleessessies van circa dertig dichters plaatsvinden; zij zitten in huiskamers verspreid over Den Haag, en vriend B., vriendin E., dier moeder R., ik,  en nog een aantal andere poëzieliefhebbers fietsen elk uur naar een andere dichter. Je leest er alles over op hun site.  Voor hier is het even genoeg te weten dat ik om 12.34 aanbelde bij een huis aan de Loosduinsekade, en op die wijze meer dan een kwartier te vroeg was voor een voorleessessie van Tjitske Jansen.

(Hier even een noot. Uit principe noem ik de dichteres niet bij haar voornaam; ik heb tenslotte niet met haar geknikkerd. Ik kort haar bij deze af tot “Jansen” , maar ik wil graag opmerken dat “Jansen” in de omgang toch meer een “Tjitske” is.)

Ik was dus veel te vroeg en dat pakte wel tof uit. De gastvrouw, de dichteres en schrijver dezes voelden zich alledrie op hun gemak waardoor we het niet alleen over het weer hadden, maar ook over Dingen, toevallig Dingen die mij zeer aan het hart gaan: vrouwen in literatuur en kunst, de noodzaak van de Anna Bijnsprijs (waar Jansen voor genomineerd is, met haar tweede bundel Koeriekoeloem), de relevantie van het feminisme (door de aanwezigen vooral geinterpreteerd als waakzaamheid, geloof ik), heel even over Hoe Je Leeft Nadat Je Een Grote Keuze Hebt Gemaakt (hetzelfde als eerst), en over een prachtige verontrustende linodruk die de gastvrouw aan de muur heeft hangen, die in mijn hoofd “Roodkapje is niet lief” is gaan heten. En toen was het vijf voor eén en kwam er een hele stoot andere liefhebbers binnen om te luisteren.

We zaten met een vijftiental mensen in die mooie lege huiskamer met mooie lege schilderijen en etsen aan de muur, we waren vooral vrouwen van middelbare leeftijd, twee of drie jongere vrouwen, drie (drie!) mannen. We zaten daar omdat we van poëzie in het algemeen houden, of van de poëzie van Tjitske Jansen, of omdat we mee waren gesleurd door man/vrouw; en we luisterden naar hoe Tjitske Jansen haar gedichten voorlas.

In dit middelgrote gezelschap vertoonde Jansen dezelfde ontwapenende persoonlijkheid als eerder in het miniscule gezelschap, of als in haar poëzie. Niet naïef, maar wel bereid om dingen hardop te zeggen die andere mensen te naïef vinden om hardop te zeggen. En wat nog leuker is: haar poëzie en haar stem zijn eén. Ze droeg wel voor, natuurlijk, maar in tegenstelling tot de gemiddelde dominee, of tot Maria van Dalen (die ik later op de middag hoorde spreken), zette ze geen stem op. Haar voorleesstem is haar gewone stem maar dan in een andere versnelling.

Dat is trouwens ook wat haar poezie met de wereld doet. Haar abstractiegraad is op het eerste gezicht niet bijzonder hoog, maar haar werk is wel the real thing. Ze is een quirky dichteres zoals ze waarschijnlijk ook een quirky mens is, ze zet de werkelijkheid in een andere versnelling, en als je klaar bent met haar gedichten en je denkt sprookjes, leuk, moeilijke jeugd, interessant; dan blijkt ze na afloop het verenkussen van je brein aardig opgeschud te hebben. Het effect is te vergelijken met sommige van de minder opzichtig geniale films van de gebroeders Coen. Als je uit de bioscoop komt kijk je elkaar aan en denk je  Eh, ja, tja, leuk… maar door de jaren heen blijkt de film nog na te knagen, ergens aan de rand van je denkende hersenen. Wat Jansens werk betreft is dit effect nog afgezien van het feit dat er echt betoverende verhalen tussen zitten.

Jansen is lang en dun en welgevormd, ze heeft een diepe Nederlandse stem met een scherp randje en een zeer innemende uitstraling. Je zou haar niet herkennen als je de foto’s op haar boeken in gedachten hebt, maar wat zal ik zeggen – ik heb vrienden (m/v) die zeer vroeger, in promiscuer tijden, op haar hadden ingezoomd als een fototoestel waarvan de zoom niet meer op kan houden met zoomen.  Mooie vrouw, leuke vrouw, interessante vrouw, maar vooral een dichter die haar pad beschrijft, bezaaid als het is met oesters en oude zeemeerminnen en herinneringen aan dominees en teleurgestelde sprookjesprinsen.

Dit was het eerste uur van mijn Dichter aan Huis-zaterdag.

Advertenties

Een gedachte over “Dichter I: Tjitske Jansen

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s