De Openbare Bibliotheek in Schalkwijk

Oh, vriend C. heeft wat op z’n geweten. Meer nog dan vriendin N., die in haar eentje een complete Snow-revival aan het aanzwengelen is, heeft zijn verrassing herinneringen omhoog doen borrelen; dat exemplaar van the Masters, met mijn handtekening erin, het was even een madeleine van jewelste.

1997 dwarrelde  in deze mijmersessie goddank snel voorbij, en de omstandigheden waarin ik mijn eerste boeken (waaronder mijn eerste C.P. Snows)  kocht, en dat gedeelte van mijn tienertijd dat ik zittend tegen de verwarming heb doorgebracht met een pot kersenthee (een van de eerste smaakjestheeën), en een willekeurig boek, dat ik uit de schoolbieb haalde, of uit de Openbare Bibliotheek van Schalkwijk. Oh ja, de Openbare Bibliotheek, in Schalkwijk. Ik heb daar zowat gewoond

Begin jaren 1980 zat de bieb nog in het oude gebouw, dat midden in het Winkelcentrum gelegen was, op een bovenverdieping. Je kwam daar over een trap met beige linoleum, waarlangs een rolstoellift liep die ik heel fascinerend vond, met een ketting en tandwielen.  Het zeil was grijs, de meubels grijs, de kasten grijs, de uitleenbalie bruin, de ramen niet bijzonder few maar wel far between. Dat gebouw kon nooit ouder zijn dan vijftien jaar toen ik er voor het eerst kwam, maar het had dat vermoeide, oude, bruine, aan-de-randjes-rafelende wat zoveel openbare gebouwen verkregen tijdens de jaren 1970. Het rook er zuur, niet naar braaksel maar naar oude kinderboeken.

Daar kwam ik voor het eerst met mijn vriendinnetjes Karen en Kirsten- dat wil zeggen, het moeten Karen en Kirsten geweest zijn, maar in mijn hoofd is het een amalgaam van blonde meisjes die allemaal eerder genoeg kregen van een verblijf in de bieb dan ik. Feit was dat ik vanaf toen zelden meer zonder bibliotheekboeken zat. Eerst las ik alleen de kinderboeken voor mensen van mijn leeftijd, niet zozeer omdat ik die nou zo boeiend vond maar meer omdat de dames bibliothecaressen er toen nog vrij streng op letten dat een kind van zeven niet ging browsen in de boeken voor tien-plus. Daarna, toen ik er meer uit begon te zien alsof ik een jonge tien-plus had kunnen zijn, begon het echte leven. Ik meen me te herinneren dat ik ook toen een herlezer was, en dat ik een voorkeur had voor spannende verhalen met plucky heldinnen. Dat ik boeken over de middeleeuwen op gegeven moment kritisch begon te beschouwen omdat meisjes er altijd zo bekaaid vanaf kwamen. Dat ik realistische boeken over derdewereldlanden eigenlijk maar matig boeiend vond, behalve als ze zo geschreven waren dat ik kon vergeten dat ze in derdewereldlanden speelden; dat toen mijn LAT-relatie met fantasy en science-fiction is begonnen.

Later verhuisde de bieb naar een gebouw dat in mijn herinnering  een soort miniatuur is van Station Leiden,  groot en grijs en lichtblauw en wit en een boel ramen. Het heeft daar in alle jaren dat ik er kwam altijd geroken naar Nieuw Gebouw, alsof het tapijt elke week nieuw gelegd werd. In het begin liep ik ook daar klakkeloos naar rechts, naar de C-boeken, de jeugdliteratuur, C.S. Lewis, Federica de Cesco, Cissy van Marxveld, Thea Beckman, Evert Hartman, allerlei vertaalde lieden, C.Joh. Kievit (oh my). Ik heb ook erg veel tijd doorgebracht bij de strips. Ik heb nooit een strip mee naar huis genomen omdat ik in m’n hoofd had dat ze niet werden uitgeleend, dus ik heb ze allemaal daar gelezen, Robbedoezen en Moebiussen door elkaar. Maar na verloop van tijd dreef ik steeds vaker naar links, naar de Echte Literatuur.

Dat begon met Agatha Christie, wat besmuikt. Dat was in de oude bieb de enige volwassen literatuur die de dames me hadden toegestaan, en ik wilde mijn luck niet pushen. Na een paar weken merkte ik echter dat de lijmlucht naar de welgekapte hoofden van de dames was gestegen, en hen buitengewoon toegeeflijk  had gemaakt. (Misschien was het ook dat ik intussen 12 of 13 was.) Ik probeerde nog es wat, Margaret Atwood, Hubert Lampo ( oh, ja, Hubert Lampo- lang verhaal. Blog volgt.), allerlei mensen die ik me niet meer kan herinneren en van wie ik ook geen woord begreep. (Dat was niet erg. Lezen moet je leren, op alle niveaus.)

De dag weet ik niet meer, het seizoen evenmin. Maar het was niet al te best weer want het licht van buiten was grijs, en het was een doordeweekse middag want het was redelijk stil in de bibliotheek. Ik zal ongetwijfeld eerst naar rechts gelopen zijn, om een lekker makkelijk boek uit de kast te trekken, misschien iets wat ik al honderd keer gelezen had. Toen liep ik naar links. Ik kende een aantal planken vrij goed, dat wil zeggen, ik was er zo vaak langs gelopen dat ik wist wat er stond. En deze middag stond ik stil bij de kast het dichtst bij het raam, en ik stak mijn hand uit-

( – dit is echt zoals het gegaan is. Het licht dat door de glazen wand van rechts kwam. En het gedempte geroezemoes in de bieb, en de eeuwige geur van verse tapijtlijm. En de plank met boeken, iets onder ooghoogte. Maar vooral mijn hand; ik zie mijn hand naar de kast gaan -)

– en ik pakte een opnieuw  ingebonden Penguin.

Ergens op zolder, bij de muisvrij ingepakte dagboeken, heb ik een doosje met daarin de bibliotheekkaartjes van een jaar laat in de jaren 1980, waarop ik schreef wat ik vond van de geleende boeken. The Masters staat er drie of vier keer op, en de eerste twee keer heb ik hem niet uitgelezen; en de derde keer was het raak. Ik had hem uit, ik had hem door.

Wordt vervolgd 🙂

Advertenties

2 gedachten over “De Openbare Bibliotheek in Schalkwijk

  1. Ja! Biebsentiment:) Ronddwalen en een boek uitzoeken is bijna beter dan een boek lezen (en dat is helemaal niet handig omdat de boekenwinkel inmiddels de plek van de bieb heeft ingenomen). Ik denk nog steeds dat ik ze ALLEMAAL las, de kinderboeken, behalve de Astro 5 (ofzo) sci-fi boekjes, die ik later in vriend B’s boekenkast aantrof. Bij ons in O geen dames, ik kon ongestoord aan Agatha Christie en Stephen King beginnen, maar volwassen boekeafdeling in O ken ik niet. Toen ging ik al naar de grote bieb in L en verbaasde me over hoe die Vestdijk meer dan een plank vol kon schrijven.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s