Het kultureel-ekonomies kompleks-2nd revised edition

Toen ik vorige week vrijdagochtend beneden kwam zaten daar op de bank mijn oom, tante en dochter. (Oom en tante logeerden hier. Dochter woont hier.)

” We zaten net te plannen hoe we Hond in haar bed zouden kunnen leggen, en Naomi mee zouden kunnen nemen naar huis. Hond vindt het niet erg denk ik en Naomi ook niet.” zei mijn tante.

” Eh…ok,” zei ik,” goedemorgen.”

” Ja en weet je,” zei mijn oom, met een vriendelijke blik op Naomi,” als je nou een echte kidnapper bent dan heb je vaak de tijd niet om vrienden te worden met zo’n kind, ik vraag me dat altijd af hoe ze dat doen. Gesteld dat ze van plan zijn de kinderen te laten leven.”

” Eh…ja,” zei ik, ” hebben jullie al koffie gehad?”

Mijn tante haastte zich te verklaren dat ze Naomi graag wilden laten leven, maar daar gaat het hier even niet om; bovenstaand geldt als een inleiding op mijn oom. Mijn oom is namelijk een prima vent maar ook in het bezit van een van de meest quirky minds van Italië. Hij is een broer van mijn vader zaliger nagedachtenis, en alle broers van mijn vader (en de meeste van hun nakomelingen) hebben deze specifieke quirkiness; maar ik vrees dat het gen op tilt is gegaan bij hun jongste broer. Mijn oom is een van die mensen die in zijn hoofd  een heel gesprek met jou heeft, terwijl jij in de werkelijkheid een heel ander gesprek met hem hebt; en dan opeens, vanuit een heel andere, marginaal verwante aanzet, manifesteert hij een opmerking als ” Ik heb recentelijk ontdekt welke ketterij er rond 800 het meeste bedreven werd op Sicilië; ze doopten mensen met geverfd water, en daar komt dan weer die ene uitdrukking vandaan…” Want, een voor mij heel herkenbare neiging: als hij het even niet weet gaat hij anecdotes vertellen over brokken kennis die zeer boeiend of frappant zijn, maar vaak wel een tikje buiten de context (behalve voor andere Rallo’s).

Deze man nu, de jongste broer van mijn vader, heeft globaal dezelfde ambities in het leven als mijn vader en ik. Maar waar mijn vader schipperde en sputterde en zichzelf zwaar teleurstelde heeft mijn oom een oplossing gevonden voor wat er in hem broeit & kolkt: Eigen Beheer.

Ik weet niet jullie, maar ik vind in eigen beheer uitbrengen van boeken altijd een beetje sneu klinken. Niemand wil je uitgeven en in arren moede ga je zelf maar met je braaksels de hort op. Je moet toch wat. In het geval van mijn oom helpt het niet dat hij een vrije ziel is, wiens dagelijks leven redelijk gematigd is, maar die wel overal complotten van het kultureel-ekonomies kompleks ziet (en ook van het militair-industrieel complex, trouwens, maar dat is weer een ander blog-item); de literaire wereld is een gesloten bastion, als je afwijkt kom je er niet tussen, het is allemaal dirty money & dirty politics en buitengewoon weinig democratisch bovendien; heb je enig idee hoeveel mensen geld verdienen aan boeken, nog afgezien van de auteur?

Hem is het dus gelukt het grootkapitalisme te omzeilen.  Hij heeft tot nu toe twee boekjes geschreven, een verhalenbundel en een roman. Hij heeft gebeld met een klasgenoot die drukker geworden is, hij heeft gebeld met een oude vriendin die text-editor is. Vervolgens heeft hij zijn boeken zelf uitgegeven, gedrukt, en verspreid. De presentatie van de roman vond plaats in een anarchistische boekhandel in Milaan (” de eigenaar had een grote anarchistische baard en een hond die blafte naar negers”) en om de zoveel tijd krijg ik een e-mailtje van mijn oom met een berichtje dat hij in deze of gene plaatselijke Gazet is gerecenseerd.

Stel: een oplage van 1000. De anarchistische boekhandel in Milaan heeft er 50 verkocht, een boekhandel in de stad waar hij woont 150, de Tourist Info in het dorp waar de roman zich afspeelt 150, de hele bevolking van voornoemd dorp heeft er een gekocht dus nog eens 400, een paar bestellingen uit de rest van Italië, circa 75; wat presentexemplaren voor familie, vrienden & krantenmensen; en mijn oom is zo’n beetje door de oplage heen. Hij heeft de drukkosten eruit, heeft de ene helft van de miniscule winst gedoneerd aan Amnesty International en zal de andere helft  gebruiken om het boek over Siciliaanse ketterij der Verfdopers uit te geven.

Dit klinkt als een geweldig recept om gelezen te worden door de mensen door wie je gelezen wilt worden. Des te meer mazzel heeft mijn oom (of berekening vertoont hij), dat hij vooral schrijft over zijn stad van herkomst en de regio eromheen, verhalen over de zee en over zeelui en over het roemruchte multi-etnische verleden waar de Sicilianen zo trots op zijn; met andere woorden, hij schrijft boeken die mensen ook echt willen lezen.

Hier laat ik dan de naald over de plaat raspen. Helaas, het is niet voor niets dat er voor hem geen plaats is in het kultureel-ekonomies kompleks. Hij  is gewoon geen al te beste schrijver. Slechtlopende zinnen, schematische personages, interpunctie die samen te vatten is als Tja; het is makkelijk om mijn schouders op te halen over zijn schrijfsels. Maar het is ook te makkelijk om zijn werk af te doen als sneu en amateuristisch. Mijn oom schrijft niet om  er van te leven; hij schrijft zelfs niet om de geschiedenis in te gaan als de Italiaanse Hemingway (hoewel baard, pijp en alpino soms anders doen vermoeden),  hij schrijft wat hij schrijft omdat hij houdt van zijn stad en van de zee en hij heeft verhalen in zich die hij wil vertellen. Hij heeft zijn lot in eigen handen genomen, en als circa 850 mensen bereid zijn een tientje neer te tellen om zijn verhalen te lezen, slechtlopende interpunctie en al, dan is dat niet sneu en niet amateuristisch maar juist ondernemend en Yes we can. En buitengewoon gaaf voor hem (en voor Amnesty International).

Mijn houding is, zoals je leest, ergens tussen bewonderend en afgunstig in. Menigeen vraagt zich intussen af: je vader miepte, mekkerde, en keek scheel van jaloezie naar de verrichtingen van zijn broer. Je oom heeft de regie zelf genomen, en slaapt derhalve een stuk beter. Jij hebt dezelfde ambities, laat es horen, wat doe jij dan en hoe?

Blijf Ralloblog lezen, zou ik willen antwoorden. Ik ga doen wat alle generaties na elkaar doen: ik ga het heel anders doen, en toch exact hetzelfde. Maar om te beginnen ga ik beter schrijven. En ik zal geen baard laten staan, ik denk dat dat scheelt.

Advertenties

2 gedachten over “Het kultureel-ekonomies kompleks-2nd revised edition

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s