Leonard

Leonard Woolf is niet hip. Nooit hip geweest. Ook toen Virginia Woolf, zijn vrouw, furore maakte als romanschrijfster en essayist en suicide (een heleboel mensen vallen nou eenmaal vooral op dode schrijvers), was Leonard Woolf voor het oog van de wereld de chaggerijnige Jood op de achtergrond. Ik twijfel er niet aan dat Leonard Woolf chaggerijnig was, en hij was zeker Joods; maar ik ben er intussen van overtuigd geraakt dat hij net zoveel aandacht verdient als zijn oneindig veel mediamiekere echtgenote. Deze stelling poneer ik hier uit de losse pols. Ik baseer hem op allerlei snippers informatie en innuendo die ik heb opgepikt terwijl ik over heel andere mensen en dingen aan het lezen was, en ik ga hem in dit item uit de losse pols onderbouwen. Daarna ga ik wat van en over de man lezen; en over een paar maanden hoop ik te berichten dat ik intuitief de meest briljante en pertinente omschrijving heb gegeven van karakter & belang van Leonard Sidney Woolf sinds zijn vrouw overleed. Ha! Ha!

Enfin. Leonard Woolf had een intrigerende persoonlijkheid. Hij was hardwerkend, stug, en grondig. De wapenspreuk van zijn vader was “Thoroughly”. Leonard Woolf heeft korte metten gemaakt met de heraldische tekenen van zijn vader, maar de wapenspreuk had hij zelf kunnen verzinnen. Een man die in z’n eentje eerst een stad, dan een kwart en tenslotte half Sri Lanka eronder kon houden, die zijn beschavende missie zes jaar met frisse tegenzin uitvoerde, ongehinderd door patriottisme of een al te romantisch idee van de last van de blanke. Iemand die, eenmaal terug in Engeland, jarenlang min of meer achter de schermen politiek actief was, artikelen schreef, in comite’s zat, onderzoeken deed, uitgroeide tot een autoriteit op gebieden die weinig te maken hadden met kunst (toch het traditionele domein van Bloomsbury), en alles met het in alle realisme opbouwen van een betere wereld.

Hij was eigenwijs en autoritair en ongeduldig. Als voornaamste kracht achter de Hogarth uitgeverij versleet hij medewerkers bij het leven. Als hij een vreemde hond tegenkwam die hem niet meteen gehoorzaamde, ontwaakte de drill sergeant in hem, en dan brulde hij net zo lang tegen het arme beest tot die zijn staart tussen zijn benen stak en smeekte met rust gelaten te worden; en op dat moment veranderde Leonard Woolf ineens weer in een beleefde man met een zachte stem.

Iets dat mij intrigeert in de beschrijvingen van de man, is dat nooit iemand duidelijk weet te maken waarom hij eventueel beminnenswaardig zou zijn. Hij was goed bevriend met een aantal zeer beminnelijke mensen, en waar van de meeste mensen, Bloomsbury of niet, wel anecdotes verteld kunnen worden waarin een sympathiek moment, een moment van warmte of gezelligheid wordt beschreven, moeten dat soort verhalen over Leonard Woolf schaars zijn. De verhalen gaan over situaties waarin hij zichzelf te serieus neemt en daarom uitgelachen wordt; of toestanden waarin hij het opneemt voor zwakkeren. Toch ging hij mee naar al die feestjes en etentjes en gekostumeerde bals; waarom heeft niemand het dan ooit over hem?

Hij trouwde boven zijn stand,  met een geesteszieke. Vantevoren werd hem zo’n beetje verteld dat the Goat af en toe een beetje gek werd, maar niemand die hem vertelde hoe gek precies. Virginia Woolfs eerste aanval tijdens hun huwelijk was een hele grote, maar hij paste zich aan met liefde en vlijt en efficientie, thoroughly. Hij leerde haar gekte kennen, hij leerde voor haar zorgen op zo’n manier dat ze allebei konden blijven werken. Hij heeft meer dan eens haar leven gered.

Het was een seksloos huwelijk, om verschillende redenen. Dat moet niet makkelijk geweest zijn voor iemand die door de meeste mensen wordt omschreven als “a passionate man”. (Virginia Woolf zat anders in elkaar. Maar dit stuk gaat niet over haar.) Na de dood van Virginia Woolf heeft hij een langdurige relatie gehad waarin eindelijk ook ruimte was voor lijfelijke zaken. Ik projecteer; maar de opluchting, de opluchting!

Een punt dat ik heel erg interessant vind, is de positie van buitenstaander die Leonard Woolf innam in een groep van aanvankelijke buitenstaanders. Bloomsbury-mensen waren duidelijk anders dan de meeste andere Engelsen van dat moment, ook al deden ze er niet nadrukkelijk hun best voor; maar ze stonden wel met een voet in dezelfde wereld als die andere Engelsen, het was hun oorsprong en derhalve hun natuurlijke pispaal. Leonard Woolf was echt anders, niet alleen maar jong of twintigste-eeuws in een Victoriaanse wereld. Leonard Woolf was Joods. Hij was zich daar zijn hele ganse leven van bewust. Ook Virginia Woolf, die zeer veel van haar man gehouden heeft op een wat deviante manier, was zich bewust van zijn Joodsheid. Ze gaf in een brief te kennen dat trouwen met een Jood haar een afkeer bezorgde, en ze schijnt later in haar leven met enige regelmaat tegen het personeel gezegd te hebben “Give the Jew his food”; geen uitspraken van iemand met ras-blindheid, en een merkwaardige basis voor een huwelijk van gelijken.

Is dit geen interessante persoon met een intrigerend leven? Hm? Ik dacht van wel. En als ik klaar ben dan denken jullie dat ook.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s